ถ้ำเขาน้อย ตั้งอยู่ในเขตบ้านหนองเตาปูน ตำบลกุยบุรี อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นศาสนสถานที่ตั้งอยู่ภายในถ้ำประวัติการก่อสร้างไม่ทราบแน่ชัดว่าสร้างขึ้นมาตั้งแต่เมื่อใด

ลักษณะภายในถ้ำเขาน้อยมีคูหาขนาดใหญ่และเล็กหลายคูหา พื้นถ้ำปูด้วยอิฐซึ่งมีรูปแบบและขนาดคล้ายกับอิฐที่ใช้ก่อสร้างโบราณสถานในสมัยอยุธยา ในคูหาขนาดใหญ่ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ก่อด้วยอิฐฉาบปูนบนฐานบัวที่มีลักษณะอ่อนโค้ง

     

นอกจากนี้ยังพบพระพุทธรูปปูนปั้นประทับนั่ง แสดงปางมารวิชัย ประดิษฐานอยู่บนฐานบัวหรือฐานสิงห์ตามซอกหลืบของผนังถ้ำอีกจำนวนหลายองค์ บางองค์ที่ชำรุดแสดงให้เห็นเทคนิคของช่างโบราณ ที่มีการทำแกนด้านในของพระพุทธรูปด้วยไม้ก่อนพอกปั้นด้วยปูน คูหาขนาดเล็กด้านในประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ขนาดเล็กบนฐานก่ออิฐฉาบปูน

จากหลักฐานปูชนียวัตถุที่พบมีรูปแบบทางศิลปกรรมสมัยอยุธยาตอนปลายถึง รัตนโกสินทร์ตอนต้น(ราวพุทธศตวรรษที่๒๓–๒๔)

 
 
 
 
 
http://www.fad1.go.th
เว็บไซต์สำนักศิลปากรที่ ๑ ราชบุรี สำนักโบราณคดี
กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม