ป้อมวิเชียรโชฎก ตั้งอยู่บริเวณปากคลองมหาชัย ในเขตตำบลมหาชัย อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร

ตามประวัติกล่าวว่าพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาโชฎกราชเศรษฐี (ทองจีน)เป็นแม่กอง สร้างขึ้นในปีพุทธศักราช ๒๓๗๑ เพื่อเป็นป้อมรักษาปากน้ำท่าจีนที่เมืองสมุทรสาคร เนื่องจากในสมัยรัชกาลที่ ๓ ไทยเกิดกรณีพิพาทกับญวน เรื่อง เจ้าอนุวงศ์เมืองเวียงจันทน์ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเกรงว่าญวนจะยกกำลังทางเรือมารุกรานไทย จึงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างป้อมขึ้นตามปากน้ำสำคัญๆ ป้อมที่ปากน้ำท่าจีนนี้เมื่อแล้วเสร็จพระราชทานนามว่า “ป้อมวิเชียรโชฎก”

         
       
 

ป้อมวิเชียรโชฎกมีลักษณะเป็นป้อมก่อด้วยอิฐถือปูน ความกว้างประมาณศอกเศษ สูงประมาณ ๖ ศอก ไม่มีป้อมยามมีแต่หอรบ ตามช่องของกำแพงป้อมมีปืนใหญ่ประจำการ สำหรับป้องกันข้าศึกที่จะเข้ามาทางปากแม่น้ำ ปัจจุบันตัวป้อมเหลืออยู่เพียงสามด้าน คือ ด้านทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศตะวันตกที่ติดกับแม่น้ำท่าจีน มีการตัดกำแพงป้อมบางส่วนออกเพื่อใช้เป็นเส้นทางสัญจร เนื่องจากปัจจุบันภายในบริเวณป้อมเป็นสถานที่ตั้งศาลหลักเมือง และสวนสาธารณะ

กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนป้อมวิเชียรโชฎกเป็นโบราณสถานของชาติ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๐๖ ตอนที่ ๒๒๐ วันที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๒

 
 
 
 
http://www.fad1.go.th
เว็บไซต์สำนักศิลปากรที่ ๑ ราชบุรี สำนักโบราณคดี
กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม