วัดบางกะพ้อม เป็นวัดโบราณตั้งอยู่ในเขตตำบลอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม สร้างขึ้นในราวปี พ.ศ.๒๓๑๒ สมัยกรุงธนบุรี

ตามประวัติคำบอกเล่า กล่าวว่า มีสามีและภรรยาคู่หนึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณวัดในปัจจุบัน มีอาชีพสานกะพ้อมขาย กะพ้อมเป็นภาชนะสานด้วยไม้ไผ่สำหรับใส่ข้าวเปลือกมีลักษณะก้นตอบ กลางป่องและปากสอบ การสานกะพ้อมนั้นจะต้องเริ่มสานที่ก้นก่อนโดยผู้สานจะต้องเข้าไปอยู่ด้านใน ค่อยๆ สานขึ้นรูปจนถึงปาก วันหนึ่งกองทหารพม่ายกมาปล้นบ้านเรือนชาวบ้านในเมืองสมุทรสงคราม ทหารพม่าได้เข้าปล้นบ้านสามีภรรยาคู่นี้ด้วย ขณะนั้นสองสามีภรรยากำลังสานกะพ้อมอย ู่ตามปกติเมื่อทหารยกกำลังมาถึง ทั้งสองคนก็มุดนั่งลงในกะพ้อม ต่างคนต่างเงียบอยู่ในกะพ้อม แล้วตั้งสัตย์อธิษฐานว่าให้ปลอดภัยจากพม่าแล้วจะยกบ้านเรือนที่ดินสร้างวัดไว้ในพระพุทธศาสนา เมื่อพม่าถอยกลับไปแล้วปรากฏว่าทั้งสองคนปลอดภัย และทรัพย์สินไม่มีอะไรได้รับความเสียหายเป็นที่น่าอัศจรรย์ หลังจากนั้นจึงได้บริจาคที่ดินบ้านเรือนสร้างวัดตามที่ตั้งจิตอธิษฐานไว้

         
     
       
     
         
 

โบราณสถานสำคัญของวัด ได้แก่ พระวิหารประดิษฐานรอยพระพุทธบาท กล่าวกันว่า เจ้านายในราชวงศ์จักรีองค์หนึ่งมาบวชจำพรรษาอยู่ที่วัดบางกะพ้อมเป็นผู้สร้างขึ้นประมาณสมัยรัชกาลที่ ๓-๔ ลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนหลังคาทรงทึบ มุงกระเบื้องดินเผา มีอิทธิพลของสถาปัตยกรรมจีน หน้าบันปูนปั้นเป็นรูปบุคคลขนาดใหญ่แต่งกายคล้ายทหารฝรั่งและลายพันธุ์พฤกษา ซุ้มประตูพระวิหารทำลักษณะคล้ายเก๋งจีน มีกรอบประตูเป็นรูปวงกลมประดับด้วยลวดลายปูนปั้น และประติมากรรมนูนสูง รูปทหารหรือตุ๊กตาอับเฉาระบายสีตกแต่งทั้งด้านหน้าและหลัง ซุ้มหน้าต่างตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นและลายเทศกรอบหน้าต่างเป็นรูปไข่

ภายในพระวิหารประดิษฐานรอยพระพุทธบาทไม้ประดับมุกซ้อนกัน ๔ รอย ฝาผนังด้านในแบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างมีซุ้มโค้งประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นแสดงปางต่างๆ โดยรอบ ส่วนบนมีภาพปูนปั้นนูนสูงทาสีปิดทองเป็นภาพเรื่องราวเกี่ยวกับพุทธประวัติ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่มีความงดงามแตกต่างไปจากวัดอื่นๆ นอกจากนี้ ยังมีอาคารสถาปัตยกรรมอีกหลายหลังที่เป็นโบราณสถานสำคัญของวัด เช่น เก๋งจีนด้านหลังพระวิหาร พระเจดีย์ พระวิหารพระพุทธไสยาสน์ และพระวิหารแกลบ ซึ่งส่วนใหญ่มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมแบบศิลปะอยุธยาตอนปลาย-รัตนโกสินทร์ตอนต้น

กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนวัดบางกะพ้อมเป็นโบราณสถานของชาติในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๓ ตอนพิเศษ ๕๐ ง เมื่อวันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๓๙๘

   
   
 
 
 
 
 
http://www.fad1.go.th
เว็บไซต์สำนักศิลปากรที่ ๑ ราชบุรี สำนักโบราณคดี
กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม