วัดบางกุ้ง เป็นวัดเก่าแก่ตั้งอยู่ในเขตตำบลบางกุ้ง อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ตามประวัติกล่าวว่าสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นวัดสำคัญวัดหนึ่งทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ปีพ.ศ.๒๓๐๘ กองทัพพม่ายกเข้ามาตีกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์จึงทรงมีพระราชดำรัสสั่งให้หัวเมืองปากใต้ ยกกองทัพเรือมาตั้งค่ายสร้างกำแพงล้อมวัดบางกุ้งที่ตำบลบางกุ้ง เมืองสมุทรสงคราม เรียกว่า “ค่ายบางกุ้ง”

กองทัพพม่าซึ่งยกทัพเข้ามาตามลำน้ำแม่กลองและบุกลงมาจนถึงค่ายบางกุ้ง โดยที่กองทัพของกรุงศรีอยุธยาไม่สามารถต้านทานไว้ได้ค่ายบางกุ้งจึงแตก หลังจากพม่าตีกรุงศรีอยุธยาแตกในปี พ.ศ.๒๓๑๐ ค่ายบางกุ้งก็ตกอยู่ในสภาพค่ายร้าง เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชสถาปนากรุงธนบุรีแล้ว โปรดให้ชาวจีนรวบรวมสมัครพรรคพวกมาตั้งเป็นกองทหารรักษาค่ายเก่าที่บางกุ้ง จึงเรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า “ค่ายจีนบางกุ้ง”

         
     
       
     
         

โบราณสถานสำคัญของวัด ได้แก่ พระวิหารประดิษฐานรอยพระพุทธบาท กล่าวกันว่า เจ้านายในราชวงศ์จักรีองค์หนึ่งมาบวชจำพรรษาอยู่ที่วัดบางกะพ้อมเป็นผู้สร้างขึ้นประมาณสมัยรัชกาลที่ ๓-๔ ลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนหลังคาทรงทึบ มุงกระเบื้องดินเผา มีอิทธิพลของสถาปัตยกรรมจีน หน้าบันปูนปั้นเป็นรูปบุคคลขนาดใหญ่แต่งกายคล้ายทหารฝรั่งและลายพันธุ์พฤกษา ซุ้มประตูพระวิหารทำลักษณะคล้ายเก๋งจีน มีกรอบประตูเป็นรูปวงกลมประดับด้วยลวดลายปูนปั้น และประติมากรรมนูนสูง รูปทหารหรือตุ๊กตาอับเฉาระบายสีตกแต่งทั้งด้านหน้าและหลัง ซุ้มหน้าต่างตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นและลายเทศกรอบหน้าต่างเป็นรูปไข่

ภายในพระวิหารประดิษฐานรอยพระพุทธบาทไม้ประดับมุกซ้อนกัน ๔ รอย ฝาผนังด้านในแบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างมีซุ้มโค้งประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นแสดงปางต่างๆ โดยรอบ ส่วนบนมีภาพปูนปั้นนูนสูงทาสีปิดทองเป็นภาพเรื่องราวเกี่ยวกับพุทธประวัติ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่มีความงดงามแตกต่างไปจากวัดอื่นๆ นอกจากนี้ ยังมีอาคารสถาปัตยกรรมอีกหลายหลังที่เป็นโบราณสถานสำคัญของวัด เช่น เก๋งจีนด้านหลังพระวิหาร พระเจดีย์ พระวิหารพระพุทธไสยาสน์ และพระวิหารแกลบ ซึ่งส่วนใหญ่มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมแบบศิลปะอยุธยาตอนปลาย-รัตนโกสินทร์ตอนต้น

กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนวัดบางกะพ้อมเป็นโบราณสถานของชาติในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๓ ตอนพิเศษ ๕๐ ง เมื่อวันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๓๙๘

   
   
 
 
 
 
 
http://www.fad1.go.th
เว็บไซต์สำนักศิลปากรที่ ๑ ราชบุรี สำนักโบราณคดี
กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม